16 december 2021

Wilt u ook een clean label? Dit moet u weten

Producenten vervangen steeds vaker E-nummers door ingrediënten zonder E-nummer, zogeheten clean label ingrediënten. De NVWA grijpt in, want hiermee wordt de additievenwetgeving omzeild. In dit artikel leest u alles wat u moet weten over deze clean label trend.

Er bestaat geen vastgelegde definitie voor het begrip ‘clean label’. Over het algemeen geldt dat een clean label weinig additieven of kunstmatige ingrediënten bevat. Additieven worden aan levensmiddelen toegevoegd vanwege hun technologische functie, bijvoorbeeld als conserveermiddel of antioxidant. In Bijlage II van Verordening (EG) nr. 1333/2008 is de lijst met goedgekeurde additieven opgenomen. Clean label ingrediënten zijn ingrediënten met dezelfde technologische functie als additieven. Deze ingrediënten staan echter niet op de lijst van goedgekeurde additieven. De NVWA ziet het gebruik van deze ingrediënten daarom als niet-toegelaten additievengebruik. Het gebruik ervan is tevens misleidend voor de consument, doordat de technologische functie van deze ingrediënten vaak ook niet wordt vermeld.

Clean label ingrediënten

Clean label ingrediënten zijn vaak natuurlijke ingrediënten. Plantenextracten hebben bepaalde eigenschappen om te functioneren als conserveermiddel, antioxidant of kleurstof. Bamboevezels kunnen goed water binden en zijn daarom geschikt als verdikkingsmiddel. In bepaalde gevallen wordt de ongezuiverde variant van een additief gebruikt in plaats van het goedgekeurde additief. Je kunt hierbij denken aan citrusextract in plaats van citroenzuur (E330) en gebufferd azijn in plaats van azijnzuur (E260). Een goedgekeurd additief met E-nummer moet voldoen aan bepaalde zuiverheidseisen. Het is dus niet toegestaan om de ongezuiverde variant te gebruiken. Een ander specifiek voorbeeld is wanneer een selderij- of bietenextract met een hoog nitraatgehalte wordt toegevoegd aan bepaalde producten, met name vleesbereidingen. Het nitraat wordt in deze producten omgezet in nitriet, dat dezelfde stof is als het additief nitriet (E249 of E250), maar dan in ongezuiverde vorm. Het is in deze producten echter niet toegestaan om nitriet toe te voegen.

Handhaving NVWA

Het gebruik van clean label ingrediënten wordt dus gezien als niet-toegelaten additievengebruik. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport juicht innovatie wel toe, mits de wetgeving in acht wordt genomen. Het ministerie heeft daarom op 16 juni 2021 laten weten dat de NVWA handhavend zal gaan optreden. Clean label ingrediënten waarvoor reeds een dossier loopt bij de Europese Commissie voor toelating als additief zijn de uitzondering. De NVWA zal in deze gevallen niet handhavend optreden, mits er wordt voldaan aan 4 voorwaarden:

      1. Het dossier is compleet volgens de Europese Commissie.
      2. Het dossier is ingediend vóór 1 januari 2022.
      3. Het clean label ingrediënt is op dit moment in de handel en wordt gebruikt in levensmiddelen.
      4. Het clean label ingrediënt wordt op het etiket gedeclareerd inclusief de technologische functie.

Deze tijdelijke uitzondering is alleen van toepassing voor clean label ingrediënten op de Nederlandse markt. De ingrediënten dienen vóór 16 juni 2021 op de markt te zijn gebracht.

Lopende aanvragen

Op het moment is voor enkele ingrediënten een dossier opgestart voor toelating als additief, waaronder gebufferd azijn en fruit- en kruidenextract. Zodra een dossier goedgekeurd is, wordt een E-nummer en functie toegekend aan het ingrediënt. Tot die tijd moet volgens de voorwaarden van de NVWA de technologische functie van deze ingrediënten gedeclareerd worden.

Gebufferd azijn wordt gebruikt voor conservering van bijvoorbeeld vlees of vis. Het ingrediënt wordt vaak gedeclareerd als aroma of gebufferd azijn(poeder). Voortaan zal de conserverende functie vermeld moeten worden, bijvoorbeeld: gebufferd azijn (conserverend ingrediënt). Fruit- en kruidenextract heeft een antioxiderende werking. Dit ingrediënt zal voorlopig moeten worden geëtiketteerd als fruit- en kruidenextract (antioxidant).

Geen wetswijzigingen missen?

Onze Food Law Guide is voor u de oplossing. Voor meer informatie neemt u contact op via +31 30 65 66 010 of mailt u naar foodlawguide@precon.group

Auteur

Mijke Bokma
Mijke Bokma

Inschrijven nieuwsbrief Blijf op de hoogte